16 Ocak 2015 Cuma

Çevirmene Saygı

Mesleğimle ilgili en çok neye bozuluyorum biliyor musunuz?
Okuduğunuz kitaplarda en az yazarın emeği kadar emeği var çevirmenin de. Ancak kitabın sayfa sayısına, orijinal adına, Goodreads puanına kadar veren ve sözde bu konuda bilinç sahibi olması gereken kitap bloggerleri çevirmenin adından bahsetmiyor bile. Okurların zaten umurunda değil.
Farkında mısınız? O çok yalın, şöyle akıcı, böyle kusursuz dediğiniz dil, yazarın değil ÇEVİRMENİN dili. Kurgu yazarın, hikaye yazarın ama o lanet olasıca dil çevirmenin. Yazar ne kadar kusursuz yazarsa yazsın çevirmen iyi değilse o kitabı okuyamazsınız. Diğer yandan ne kitaplar var, yazarın cümlelerinin kendini okutmadığı. İşte, çevirmeni iyiyse okuyabiliyorsunuz o kitapları.
Yazarın dilinden mi bahsetmek istiyorsunuz? O zaman çeviri kitap okumayın, açın, orijinalini okuyun. Okuyamıyor musunuz? O zaman gecesini gündüzünü, başka birinin, başka bir kültürün cümlelerini size, sizin kültürünüze göre uyarlamak için debelenerek geçiren kitap çevirmenine saygı duyun.
Yayınevlerine de söyleyecek bir çift lafım var. Aynı sektörde olduğumuz, benzer şeyler yaşadığımız için bizi en iyi sizin anlamanız gerekir. Öteki yandan, yayınevinizin adını bulduğunuz her sayfaya basmayı bilirken çevirmenin adını bırakın iç kapağa, künyeye beş puntoyla yazıyor olmanız ahlaka sığmaz.
Bir kitap basıma girmeden her tür sosyal medya sitesinde reklamınızı yapmayı, yazarın adını, kitabın sayfa sayısını, kitabın özetini vermeyi biliyorsunuz ancak çevirmenin adı geçmiyor. Ya bilinçsizce yapıyorsunuz işinizi, ya da bilerek umursamıyorsunuz. İkisi de korkunç, ikisi de saygısızca.
Tek istediğimiz saygı.
Önce "sözde sektörde deneyim sahibi" yayınevlerinden ve bloggerlardan.
Sonra okurdan.

1 yorum:

  1. Kesinlikle katılıyorum, çevirmen çok önemli. Çok bilindik birkaç çevirmen dışında pek isimlerini aklımda tutamasam da bloguma not etmeyi adet edindim, belki bu sayede aklıma da kazınırlar.

    YanıtlaSil